GenelUluslararası Hukuk

Uluslararası hukukta ülke kavramı

Uluslararası hukukta ülke

Devlet diğer uluslararası hukuk kişilerinden ayrıdır. Çünkü üzerinde egemenlik tesis ettiği ülkeye sahiptir. Ülkeyi biz kara-deniz-hava ülkesi olarak üçe ayırabiliriz.

Ülke türleri

  1. Sahipli Ülke: Devletlerin kendi ülke sınırları içinde bulunan kara, deniz, hava sahasını kontrol etme, bu anlamda bireyler ve yerlerle ilgili hukuki düzenleme ve uygulama yetkisi bulunduğu alandır.
  2. Özel Statülü Ülke: Herhangi bir devlete ait olmayan fakat özel bir statüye tabi bulunan ülke, özel statülü ülkedir. Manda yönetimi ve vesayet konseyinin denetiminde olan ülkeler buraya girer. Özel statülü ülkenin yönetiminden uluslararası örgüt sorumludur. Örneğin; Kosova
  3. Sahipsiz Ülke: Herhangi bir devletin egemenliği altında olmamakla birlikte egemenlik altına alınmayan herhangi bir engel olmayan ülkedir.
  4. Sahip olunamayan Ülke: Herhangi bir devletin üzerinde egemenlik iddia edemeyeceği ve sahip olamayacağı ülkedir. Uluslararası toplumun tamamının kullanımına açıktır. Örneğin; açık denizler, uzay.

Sınırlar

Devletlerin münhasır egemenlik yetkisinin kullandığı alan olan ülkenin nereden başlayıp nereye kadar devam edeceğini gösteren çizgilere sınır denir.

Delimitation: Sınırlandırma demektir. Bir devletin sınırlarının genellikle enlem ve boylam amacıyla tespit edilmesidir.

Demarcation: Sınırların tespitinden sonraki aşama olup kabul edilen verilerin yer üzerinde kalıcı nitelikli taş veya coğrafik şekillerin işaretlenmesidir.

Sınırların belirlenmesinde dikkate alınacak unsurlar

  • Daha önce başka amaçla tespit edilmiş sınırın devletler arasındaki sınır olarak kabul edilip edilmemesi
  • Kıyıdaş devletlerin göle kıyı uzaklıkları dikkate alınarak hakça ilkeler çerçevesinde sınırın oluşturulması
  • Gölün iki kıyısından birinin veya eşit uzaklık ilkesine göre tespit edilen çizginin kabulü
  • Akarsuların iki kıyısından birinin veya en derin nokta çizgisinin kabulü
  • Enlem ve boylam çizgileri
  • Sıradağlarda en yüksek noktayı oluşturan su ayrımı çizgisinin kabul edilmesi

Ülke kazanım yolları

  1. Zamanaşımı: Bir ülke üzerinde aleni, barışçıl, süreklilik arzeden etkin kontrol yoluyla ülke kazanılmasını ifade eder.
  2. Fetih ve ilhak: 1945’e kadar mevcuttu ancak 1945’den sonra kuvvet kullanma yasaklanması ile birlikte devletlerin bu şekilde ülke kazanmasının önü kapatılmıştır. Bu düzenleme jus cogens normdur.
  3. Keşif: Tek başına yeterli değildir. Bir yerin keşfedilmesiyle birlikte keşfeden kişilerin o yer üzerinde etkin bir kontrolünün veya işgalinin olması gerekmektedir.
  4. Devir ve anlaşma: Pek karşılaşılan bir durum olmamakla birlikte savaş sonrasında akdedilen bazı anlaşmalarla yapılmıştır. Ülke üzerindeki egemenlik haklarının tamamı devredilmektedir.
  5. Arazi oluşumu: Pek yaygın olmayan bir coğrafi durumdur. Bir devletin ülkesinin arazisi yavaş yavaş tabi olaylar neticesinde genişleyebilir. Mevcut egemenlik hakkı yeni oluşan bu arazileri de kapsar. Aniden olan değişimde uluslararası sınırlar değişmemektedir.
  6. Yargı kararları: Bu kararlar veya hakemlik kararları günümüzde ülke kazanımı yolunda önemli katkıya sahiptir.Günümüzde yaşanan sınır anlaşmazlıklarında etkin bir yoldur.
  7. Uti possidetis ilkesi: Bu ilke yeni kurulan devletlerin üzerinde kurdukları eski sömürgeci devletin sınırlarının kabul edilmesini ve kolaylıkla tek taraflı olarak söz konusu sınırların değiştirilmemesini ifade eder. (afrika)
  8. İşgal: Daha önce hiçbir devlete ait olmayan veya terkedilmiş  sahipsiz ülke niteliğindeki bir ülkenin kazanılmasını ifade eder. İşgal edilen ülkede egemenlik iddia etmek için etkin kontrolün varlığına ihtiyaç vardır.
Etkin kontrolün şartları; Egemenlik kullanımının açık göstergeleri: Ülkenin, sahip olduğu yetkilerini kullanması gerekmektedir. Ancak diğer devletlerin karşı çıkmaması ve hak iddia etmemeleri gerekmektedir. Egemen olma kastı: Devlet, sahipsiz ülke üzerindeki egemen olma kastının olması gerekir. Bu kast, eylemleriyle desteklenmelidir. Süreklilik ve dönüm noktası: Egemenlik emarelerinin sürekli bir nitelik göstermesi gerekmektedir. Sürekliliğin 2 yönü vardır. Egemenlik iddialarının ve işaretlerinin devam ediyor olması, egemenlik eylem ve söylemlerinin varlığını koruması gerekmektedir. Barışçıl olma: Diğer devletler söz konusu duruma karşı çıkmamalıdır.

 

seo
Uluslararası hukukta ülke ve kazanım yolları

prof.dr. Yusuf Aksar kitabından yararlanılarak çıkarılmış nottur.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı

Merhaba sitemizin tek gelir kaynağı reklamlar sunucu ve alan adı ücretlerini çıkarabilmek için reklamlara ihtiyacımız var lütfen kullanıyorsan adblocker vb programları kapatır mısın ? Kullanmıyorsan verdiğimiz rahatsızlık için özür dileriz.



reklamdestek



Hukuk makaleleri , hukuk testleri , hukuk fakültesi hakkında bilgiler , sınav rehberliği ve bir çok makale bulunan sitemiz masraflarını kendi çıkarması gerekiyor bu sebeple reklamlar aracılığı gelir toplamaya çalışıyorum.Kesinlikle sizi rahatsız edecek hiçbir reklam bulunmamaktadır.Reklam engelleyicinizi kapatmayı sitenin iyiliği için unutmayın.Emeğe saygı teşekkürler.